Kurkumina to naturalny związek bioaktywny pozyskiwany z kłącza kurkumy (Curcuma longa L.), znany przede wszystkim z intensywnej żółto-pomarańczowej barwy tej przyprawy. To właśnie ona odpowiada za większość biologicznych właściwości kurkumy. Z chemicznego punktu widzenia kurkumina należy do polifenoli, czyli związków roślinnych, które od lat są przedmiotem badań ze względu na ich wpływ na procesy zapalne i stres oksydacyjny w organizmie.
Badania naukowe pokazują, że kurkumina charakteryzuje się właściwościami przeciwzapalnymi i antyoksydacyjnymi, a także może wpływać na regulację metabolizmu glukozy i lipidów. Ma to szczególne znaczenie w kontekście zaburzeń metabolicznych, w których kluczową rolę odgrywa przewlekły stan zapalny i stres oksydacyjny. Jednym z takich schorzeń jest metaboliczna choroba stłuszczeniowa wątroby (MASLD, Metabolic dysfunction Associated Steatotic Liver Disease), która definiowana jest jako stłuszczenie wątroby współwystępujące z co najmniej jednym zaburzeniem metabolicznym, takim jak nadwaga, otyłość lub cukrzyca typu 2 (T2DM, Type 2 Diabetes Mellitus). Choroba ta bardzo często występuje u osób z cukrzycą T2DM i związana jest z przewlekłym stanem zapalnym, stresem oksydacyjnym oraz postępującym włóknieniem wątroby.
Znaczenie kurkuminy w tym kontekście potwierdziło randomizowane, podwójnie zaślepione badanie z grupą placebo, opublikowane w 2025 roku. W badaniu tym wzięło udział 78 dorosłych osób z cukrzycą T2DM oraz MASLD. Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do grupy otrzymującej kurkuminę w dawce 1500 mg dziennie lub do grupy placebo. Oceny parametrów klinicznych i biochemicznych przeprowadzono na początku badania oraz po 3, 6, 9 i 12 miesiącach suplementacji, co pozwoliło ocenić nie tylko krótkoterminowe, ale również długofalowe efekty. W trakcie badania regularnie oceniano parametry metaboliczne, markery stanu zapalnego oraz stan wątroby.
Wyniki okazały się obiecujące. U osób suplementujących kurkuminę zaobserwowano istotne obniżenie poziomu substancji odpowiedzialnych za podtrzymywanie przewlekłego stanu zapalnego w organizmie, w tym cytokin takich jak TNF-α, IL-1β i IL-6. Jednocześnie zmniejszył się poziom markerów stresu oksydacyjnego, który odgrywa istotną rolę w postępie choroby stłuszczeniowej wątroby.
Co ważne, poprawa dotyczyła nie tylko parametrów laboratoryjnych. Badania obrazowe wykazały zmniejszenie stopnia stłuszczenia wątroby oraz poprawę jej elastyczności, co sugeruje korzystny wpływ kurkuminy na strukturę i funkcjonowanie tego narządu. Odnotowano również spadek poziomu wolnych kwasów tłuszczowych, które sprzyjają odkładaniu tłuszczu w wątrobie i pogłębianiu zaburzeń metabolicznych.
Dodatkowym obserwowanym efektem była poprawa kontroli glikemii. U uczestników przyjmujących kurkuminę obniżył się poziom glukozy na czczo oraz hemoglobiny glikowanej (HbA1c), a zmiany te występowały niezależnie od utraty masy ciała. Równocześnie stwierdzono zmniejszenie obwodu talii oraz zawartości tkanki tłuszczowej, co wskazuje na korzystny wpływ interwencji na wybrane czynniki ryzyka metabolicznego.
Co równie istotne, suplementacja była dobrze tolerowana, a autorzy nie odnotowali poważnych działań niepożądanych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania kurkuminy nawet przy długotrwałym podawaniu.
Zgromadzone dane naukowe wskazują, że kurkumina jest surowcem o dobrze udokumentowanym działaniu biologicznym i szerokim potencjale zastosowania. Jej właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne, potwierdzone zarówno w badaniach klinicznych, jak i metaanalizach, czynią ją wartościowym składnikiem suplementów diety oraz produktów z obszaru nutraceutyków.
Opracowano na podstawie: Yaikwawong, M.; Jansarikit, L.; Jirawatnotai, S.; Chuengsamarn, S. Curcumin for Inflammation Control in Individuals with Type 2 Diabetes Mellitus and Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease: A Randomized Controlled Trial. Nutrients 2025, 17, 1972. https://doi.org/10.3390/nu17121972
