Choroby sercowo-naczyniowe są główną przyczyną śmierci na świecie, wywołane przede wszystkim przez wysoki poziom cholesterolu LDL, który transportuje cholesterol do komórek, ale jego nadmiar może sprzyjać odkładaniu się blaszki miażdżycowej w naczyniach krwionośnych. Dlatego dąży się do zmniejszenia jego zawartości we krwi. Statyny, które powodują obniżenie poziomu ,,złego cholesterolu” (LDL) we krwi są pierwszym wyborem dla pacjentów z dyslipidemią (zaburzeniem gospodarki lipidowej, czyli nieprawidłowe wartości cholesterolu i/lub triglicerydów), lecz wiele osób ma pewne obawy z ich przyjmowaniem, wynika to z tzw. efektu nocebo oraz negatywnego przedstawiania tych leków w mediach. Niektórzy pacjenci z łagodnymi zaburzeniami, u których sama zmiana nawyków żywieniowych nie przynosi pełnych rezultatów, poszukują bezpiecznych i naturalnych metod poprawy zdrowia, w celu uniknięcia terapii lekami.
Składnikiem, który wywołuje duże zainteresowanie wśród naukowców jest monakolina K, któradziała podobnie do niektórych leków, ponieważ wpływa na procesy syntezy cholesterolu w organizmie. Monakolina K to naturalny związek, który pozyskuje się z czerwonego ryżu drożdżowego, będącego tradycyjnym produktem pochodzącym z Chin, gdzie służy jako barwnik, składnik potraw oraz środek medycyny naturalnej. Powstaje przez zaszczepienie białego ryżu grzybem z gatunku Monascus purpureus (czerwoną pleśnią) i w kontrolowanych warunkach przeprowadza się proces fermentacji, w trakcie którego grzyb wytwarza czerwone barwniki oraz substancje czynne, w tym monakoliny.
W celu oceny skuteczności i bezpieczeństwa tego składnika naukowcy przeprowadzili w kilku japońskich placówkach badanie kontrolowane o charakterze otwartym. W badaniu uczestniczyło 19 pacjentów z łagodną dyslipidemią, bez wcześniejszych chorób sercowo-naczyniowych. Po 4-tygodniowym okresie stosowania odpowiednio dobranej diety uczestnicy zostali losowo podzieleni na dwie grupy: jedną, która kontynuowała samą dietę, oraz drugą, która oprócz diety otrzymywała czerwony fermentowany ryż. Ostatecznie w badaniu pozostało 18 osób, ponieważ jeden uczestnik wycofał się po podziale na grupy. Przez 8 tygodni osoby z grupy otrzymującej czerwony fermentowany ryż przyjmowały raz dziennie 200 mg tego produktu, zawierającego 2 mg monakoliny K.
U osób stosujących suplement zaobserwowano:
– spadek poziomu cholesterolu LDL, którego nadmiar odkłada się w naczyniach krwionośnych – poziom tego parametru obniżył się o około 24% w porównaniu z wartością wyjściową
– obniżenie poziomu cholesterolu całkowitego;
– Spadek poziomu apolipoproteiny B (ApoB), białka, które transportuje cholesterol.
– Obniżenie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi. Autorzy wskazują, że jednym z możliwych mechanizmów może być obecność GABA w czerwonym fermentowanym ryżu.
Wyniki sugerują, że nawet niska dawka monakoliny K (2 mg dziennie) może korzystnie wpływać na wybrane parametry związane z gospodarką lipidową i ciśnieniem tętniczym u osób z łagodną dyslipidemią. W badaniu nie zaobserwowano ciężkich działań niepożądanych związanych z leczeniem, a badania laboratoryjne nie wykazały niekorzystnego wpływu suplementu na mięśnie, wątrobę ani funkcję nerek. Należy jednak pamiętać, że badanie obejmowało niewielką liczbę uczestników i nie było podwójnie zaślepione ani kontrolowane placebo.
Autorzy podkreślają, że statyny pozostają najlepszą opcją leczenia pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Czerwony fermentowany ryż może natomiast stanowić potencjalne uzupełnienie diety u osób z umiarkowanie podwyższonym stężeniem LDL, szczególnie jeśli sama dieta i aktywność fizyczna nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.
Na podstawie: Minamizuka T, Koshizaka M, Shoji M, Yamaga M, Hayashi A, Ide K, Ide S, Kitamoto T, Sakamoto K, Hattori A, Ishikawa T, Kobayashi J, Maezawa Y, Kobayashi K, Takemoto M, Inagaki M, Endo A, Yokote K. Low dose red yeast rice with monacolin K lowers LDL cholesterol and blood pressure in Japanese with mild dyslipidemia: A multicenter, randomized trial. Asia Pac J Clin Nutr. 2021 Sep;30(3):424-435. doi: 10.6133/apjcn.202109_30(3).0009. PMID: 34587702.
