Nocne skurcze nóg to dolegliwość, która potrafi skutecznie uprzykrzyć życie, a dla kobiet w ciąży staje się często bolesną codziennością. Szacuje się, że problem ten dotyka od 30 do nawet 45% ciężarnych, nasilając się zwłaszcza w drugiej połowie ciąży. Ból jest nagły, ostry i zazwyczaj atakuje mięśnie łydki, wyrywając ze snu i uniemożliwiając wypoczynek, który w tym okresie jest tak kluczowy. Choć medycyna zna ten problem od dawna, do tej pory brakowało standardowej, w pełni skutecznej metody leczenia, a wyniki badań nad popularnym magnezem były niejednoznaczne: jedne potwierdzały jego działanie, inne zaś sugerowały, że jest on nieskuteczny. Jednak najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Bangkoku rzucają nowe światło na ten temat, dając nadzieję na spokojny sen wielu przyszłym mamom.
Punktem wyjścia dla badaczy była fizjologia naszego organizmu. Magnez jest drugim co do ważności kationem wewnątrz naszych komórek i bierze udział w ponad 300 reakcjach metabolicznych. W czasie ciąży poziom tego pierwiastka we krwi naturalnie spada, co może prowadzić do nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej i bolesnych skurczów. Aby ostatecznie rozstrzygnąć, czy suplementacja ma sens, zespół lekarzy z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Chulalongkorn przeprowadził rygorystyczne badania kliniczne z udziałem 86 zdrowych kobiet będących między 14. a 34. tygodniem ciąży, które skarżyły się na skurcze nóg występujące co najmniej dwa razy w tygodniu. Było to badanie z podwójnie ślepą próbą, co oznacza, że ani pacjentki, ani lekarze podający leki nie wiedzieli, kto otrzymuje prawdziwy preparat, a kto placebo.
Kluczem do sukcesu w tym eksperymencie mógł być rodzaj zastosowanego preparatu. Wcześniejsze badania, które nie wykazały skuteczności magnezu, wykorzystywały mleczan lub cytrynian magnezu. W omawianym badaniu naukowcy postawili na chelat bisglicynianu magnezu, podawany w dawce 300 mg dziennie przez okres czterech tygodni. Wybór ten nie był przypadkowy – ta konkretna forma chemiczna magnezu charakteryzuje się wchłanialnością ponad dwukrotnie lepszą niż wspomniane wcześniej związki, co mogło zadecydować o terapeutycznym sukcesie. Uczestniczki badania notowały częstotliwość występowania skurczów oraz ich bolesność, używając specjalnej 100-milimetrowej skali wizualnej, zarówno przed rozpoczęciem kuracji, jak i po czterech tygodniach jej trwania.
Wyniki okazały się jednoznaczne i bardzo obiecujące. Po miesiącu kuracji grupa przyjmująca magnez odnotowała znacznie większą poprawę niż grupa przyjmująca placebo. Aż u 86% kobiet przyjmujących magnez częstotliwość skurczów spadła o połowę, podczas gdy w grupie placebo taki efekt zauważyło 60,5% pań. Co więcej, suplementacja wpłynęła nie tylko na to, jak często pojawiał się ból, ale też na to, jak bardzo był on dotkliwy. Znaczącą redukcję intensywności bólu odczuło blisko 70% kobiet w grupie leczonej, w porównaniu do niespełna 49% w grupie kontrolnej. Najbardziej spektakularnym wynikiem jest jednak fakt, że w grupie przyjmującej chelat magnezu niemal połowa kobiet (48,8%) całkowicie uwolniła się od skurczów nóg po zakończeniu leczenia, co było wynikiem znacznie lepszym niż w grupie placebo.
Warto przy tym zaznaczyć, że terapia okazała się bezpieczna. Obawy o skutki uboczne, takie jak nudności czy biegunka, które często towarzyszą suplementacji minerałów, w tym przypadku nie znalazły potwierdzenia w statystykach – dolegliwości te występowały równie rzadko w obu grupach, co sugeruje, że badany preparat był dobrze tolerowany przez organizm. Naukowcy podkreślają, że sukces terapii wynikał prawdopodobnie z połączenia dwóch czynników: zastosowania wysoce przyswajalnej formy chelatu magnezu oraz odpowiednio długiego, czterotygodniowego czasu trwania kuracji. Wyniki te dają jasny sygnał, że doustna suplementacja magnezu, a konkretnie bisglicynianu magnezu, może być skuteczną i bezpieczną opcją leczenia uciążliwych skurczów nóg w ciąży, znacząco poprawiającą jakość życia i snu przyszłych matek.
Na podstawie: Supakatisant C, Phupong V. Oral magnesium for relief in pregnancy-induced leg cramps: a randomised controlled trial. Matern Child Nutr. 2015 Apr;11(2):139-45.
